بایگانی | بهمن ۲۱م, ۱۳۸۹

پاسخ: قرآن و حضرت رسول (ص) طوطی یا زنبور عسل

پاسخ: قرآن و حضرت رسول (ص) طوطی یا زنبور عسل

سؤال:  یک سوال  ذهنم را بسیار مشغول کرده.  شاید قبلا به یک همچین حرفی برخورد کرده باشید.  آیا رابطه وحی یا همان قرآن و حضرت محمد مثل طوطی است.  آیا حضرت محمد فقط وحی را از خدا گرفت و برای ما نقل کرد یا مثل زنبور عسل است که شیره های گلها را جمع میکند و تبدیل به عسل میکند؟  یعنی آیا این بهتر نیست که بگوییم حضرت محمد وحیی را که دریافت می کرد با افکار بشری خودش که مربوط به فرهنگ آن زمان میشد درک میکرد و همانطور به مردم زمان خود ارائه میداد؟  اگر ممکن است جواب را به ایمیلم بفرستید.

 

 پاسخ از حاج شیخ حامد سلطانیان:

در مورد مسائل عقایدی و اتفاق های تاریخی آن چیز بهتر است که حقیقت دارد.  وحی نیز انواع مختلف دارد.  ولیکن به این دلیل که بحث راجع به آیات قرآن است إن شاء الله سؤال بر اساس همان معنی وحی جواب داده خواهد شد.

در سؤال شما (و همینطور در نوشته های آن شخصی که این اصطلاح و مقایسه را برای اولین بار استفاده کرد) پیشنهاد میشود که رابطه حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) با آیات قرآن یا باید شبیه رابطه یک طوطی با الفاظی که از انسان میشنود و آن را تکرار میکند باشد یا شبیه رابطه یک نحل (زنبور عسل) است با شیره ای که از گلها میگیرد و آن را تبدیل به عسل میکند.  اما قضیه نه این است و نه آن.

یعنی اینطور نیست که حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم)، استغفر الله، آیه قرآن که بر او نازل میشد را مثل یک طوطی تکرار میکرده بدون اینکه چیزی از آن را درک کند.  بلکه او آیات قرآن را کاملا و بهتر از هر کس دیگر درک میکند.  خداوند در قرآن کریم، سوره بقره، آیه ١۵١ میفرماید: {کَمَا أَرْسَلْنَا فِیکُمْ رَسُولًا مِّنکُمْ یَتْلُو عَلَیْکُمْ آیَاتِنَا وَیُزَکِّیکُمْ وَیُعَلِّمُکُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَیُعَلِّمُکُم مَّا لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ}(همان طور که در میان شما، رسولی از خودتان فرستادیم تا آیات ما را بر شما بخواند، و شما را پاک ‌گرداند و به شما کتاب و حکمت بی آموزد، و آنچه را نمی دانستید به شما یاد دهد.)  به دلیل علم کامل حضرت رسول و بقیه اهل بیت عصمت و طهارت (صلوات الله علیهم اجمعین) به ظاهر و باطن آیات قرآن، جزئیات احکامی که در آیات قرآن بطور کلی بیان شده است را آن بزرگواران برای مردم توضیح و شرح داده اند.

همچنین، رابطه آن حضرت (صلی الله علیه و آله و سلم) با آیات قرآن را نمیشود با رابطه زنبور عسل با شیره گل که زنبور آن را تبدیل به عسل میکند مقایسه کرد، مخصوصا اگر در تمثیل مذکور منظور بهتر بودن عسل از شیره گل باشد (که بدون شک چنین به نظر میرسد).  زیرا که آیات قرآن هم از نظر الفاظ و هم از نظر معنی از جانب خداوند متعال است.  پس غیر ممکن است که حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) بتواند آنچه که از جانب خداوند است و به او نازل شده را تبدیل کند به چیز بهتر.  خداوند در قرآن کریم، سوره یونس، آیه ٣٧ و ٣٨ میفرماید: {وَمَا کَانَ هَـٰذَا الْقُرْآنُ أَن یُفْتَرَىٰ مِن دُونِ اللَّـهِ وَلَـٰکِن تَصْدِیقَ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَتَفْصِیلَ الْکِتَابِ لَا رَیْبَ فِیهِ مِن رَّبِّ الْعَالَمِینَ ﴿٣٧﴾ أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِّثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللَّـهِ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ}(و چنین نیست که این قرآن از جانب غیر خدا به دروغ ساخته شده باشد.  بلکه تصدیقی است برای آنچه پیش از آن است، و توضیحی از آن کتاب است، در آن تردیدی نیست، [آن] از پروردگار جهانیان است.  یا میگویند: «آن را به دروغ ساخته است؟»  بگو: «سوره‌ ای مانند آن بیاورید، و هر که را جز خدا میتوانید، فرا خوانید اگر از راست گویان هستید.»)  همچنین در سوره اسراء، آیه ٨٨، خداوند تعالی میفرماید: {قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَن یَأْتُوا بِمِثْلِ هَـٰذَا الْقُرْآنِ لَا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا}( بگو: «اگر انس و جن گرد هم آیند تا نظیر این قرآن را بیاورند، مانند آن را نخواهند آورد، هر چند برخی از آنها پشتیبان برخی [دیگر] باشند.»).  همینطور در سوره یونس، آیه ١۵، خداوند متعال میفرماید: {وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَیْهِمْ آیَاتُنَا بَیِّنَاتٍ ۙ قَالَ الَّذِینَ لَا یَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَیْرِ هَـٰذَا أَوْ بَدِّلْهُ ۚ قُلْ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أُبَدِّلَهُ مِن تِلْقَاءِ نَفْسِی ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا یُوحَىٰ إِلَیَّ ۖ إِنِّی أَخَافُ إِنْ عَصَیْتُ رَبِّی عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ}(و چون آیات روشن ما بر آنان خوانده شود، آنانکه به لقای ما ایمان ندارند میگویند: «قرآن دیگری جز این بیاور، یا آن را عوض کن.» بگو: «مرا نرسد که آن را از نفس خود عوض کنم.  من از چیزی جز آنچه که به من وحی میشود اطاعت نمیکنم.  میترسم که اگر به پروردگارم عاصی شوم به عذاب روز عظیمی گرفتار شوم.»).  همچنین میتوانید به سوره بقره، آیه ٢٣، سوره هود، آیه ١٣ و سوره طور ٣٣-٣۴ مراجعه کنید.

درست است که به غیر از قرآن در مواردی خداوند متعال معنی مسئله ای را به حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) وحی میکرد و حضرت رسول آن معنی را با الفاظ خود به مردم ابلاغ میکرد.  اما آن نیز تبدیل وحی خدا از چیزی به چیز دیگر نیست.  بلکه آن وحی بطور معنی است و خالی از الفاظ که حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) با الفاظ خودش که آن معنی را برساند آن معنی را برای انسانها بیان میکرد.

البته تشبیه کردن رابطه حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) و قرآن با زنبور عسل و شیره گل، بطور کلی اشتباه است.  شیره گل از جهاتی و در جاهایی مفید است که عسل از آن جهات و در همانجاها ممکن است مفید نباشد و عسل نیز از جهاتی دیگر و در جاهایی دیگر مفید است که شیره گل از آن جهات و در آنجاها مفید نیست.  پس بر این اساس است که میشود عسل را در مقابل شیره گل قرار داد و عمل زنبور عسل را تبدیل یک چیز به چیز مقابل آن دانست.  در تشبیه مذکور، عسل در مقابل شیره گل و به عنوان چیزی بهتر مطرح شده است.  اما اینطور نیست که عسل از شیره گل بهتر باشد.  هر کدام از جهاتی مفید است که آن دیگری ممکن است نباشد.  اما نسبت حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) به قرآن اینطور هم نیست.  احادیث و سنت آن حضرت مقابل آیات قرآن نیست.  بلکه، احادیث و سنت حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) آیات قرآن را توضیح و شرح میدهد و تفسیر صحیح آن را بیان میکند.  درست است که هر چه حضرت رسول میگوید جز وحی الهی نیست.  همانطور که خداوند متعال در قرآن کریم، سوره نجم، آیه ٣-۴ میفرماید: {وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ ﴿٣﴾ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَىٰ}(و از سر هوس سخن نمیگوید.  این سخن بجز وحیی که به او وحی میشود نیست.)  اما این آیه دلیل بر این نیست که هر چیزی که بر حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل میشود قرآن باشد یا اینکه وحی به طرق مختلف نباشد.

ضمنا، زنبور هیچ درکی از فرآیند تبدیل شیره گل به عسل ندارد و این تبدیل یک اتفاق طبیعی در بدن آن است.  پس باید گفت که یک همچین تمثیل و تشبیه بر اساس قواعد عقلی صحیح نیست و بطور کلی این نوع تشبیه ها از نظر عقلی و علمی ارزشی ندارند و جز سفسطه و خلط در مسائل نیست.

و اما اینکه آیا آیات قرآن و سنت حضرت رسول محدود به زمان، مکان و فرهنگ قوم بخصوصی میشود یا نه؟  اسلام آخرین دین الهی است که همه نیازهای عقایدی، اخلاقی و قانونی را چه از نظر اجتماعی و چه از نظر فردی تأمین میکند و برای همه انسانها نازل شده است و نه برای قوم بخصوصی.  همچنین محدود به زمان حضرت رسول نیست.  خداوند در قرآن کیم، سوره اعراف، آیه ١۵٨ میفرماید: {قُلْ یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللَّـهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعًا…}( بگو: ای مردم! یقیناً من فرستاده خدا به سوی همه شما هستم…)  همچنین در سوره انبیاء، آیه ١٠٧ میفرماید: {وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِینَ}( و تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.)

۶ ربیع الاول ١۴٣٢

 

منتشر شده در پاسخ به سؤالات اعتقادی و تاریخی, گزیده ها

آیا فقط دین اسلام مورد قبول خداوند است؟

آیا فقط دین اسلام مورد قبول خداوند است؟

سؤال: در کجای قرآن نوشته شده که خداوند فقط دین اسلام را از ما قبول میکند؟ 

پاسخ از حاج شیخ حامد سلطانیان:

 

در آیات ذیل خداوند متعال می فرماید که بعد از ظهور اسلام دین دیگری مورد قبول خداوند نیست:

 

{وَمَن یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلَامِ دِینًا فَلَن یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِینَ}( و هر کس جز اسلام، دینی [دیگر] جوید، هرگز از وی پذیرفته نشود، و وی در آخرت از زیانکاران است.)(آل عمران، ٨۵)

 

{إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللَّـهِ الْإِسْلَامُ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ ۗ وَمَن یَکْفُرْ بِآیَاتِ اللَّـهِ فَإِنَّ اللَّـهَ سَرِیعُ الْحِسَابِ}(حقیقتاً، دین نزد خداوند همان اسلام است.  و کسانی که کتاب [آسمانی‌] به آنان داده شده، اختلاف نکردند مگر پس از آنکه علم برای آنان آمد، آن هم به [خاطر] سابقه حسدی که میان آنان وجود داشت.  و هر کس به آیات خداوند کفر ورزد، پس به یقین که خداوند سریع الحساب است.)(آل عمران، ١٩)

 

البته باید تذکر داده شود که هر فردی باید بدون اینکه افراد دیگر او را زور و اکراه کنند، خودش اسلام را قبول کند که اگر نکند خداوند کیفر تصمیم نا درست و نه حق او را به او خواهد داد.  خداوند در قرآن مجید، سوره بقره، آیه ٢۵۶ میفرماید: {لَا إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ ۖ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ ۚ فَمَن یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِن بِاللَّـهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ لَا انفِصَامَ لَهَا ۗ وَاللَّـهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ}( در دین هیچ اکراهی نیست.  و راه از بیراهه بخوبی آشکار شده است.  پس هر کس به طاغوت کفر ورزد، و به خداوند ایمان آورد، به یقین، به دستاویزی استوار، که آن را گسستن نیست، چنگ زده است.  و خداوند شنواى داناست.)

 

۵ ربیع الاول ١۴٣٢

منتشر شده در پاسخ به سؤالات اعتقادی و تاریخی

تصاویر فاطمیه در سایت Flickr - مشاهده کل تصاویر

تقویم فعالیت های سایت

بهمن ۱۳۸۹
ش ی د س چ پ ج
« دی   اسفند »
 ۱
۲۳۴۵۶۷۸
۹۱۰۱۱۱۲۱۳۱۴۱۵
۱۶۱۷۱۸۱۹۲۰۲۱۲۲
۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷۲۸۲۹
۳۰  
.
© هیئت خیریه فاطمه زهرا صلوات الله علیها تمامي حقوق براي اين سايت محفوظ مي‌باشد.